|
|
Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych ogłosiło rok 2009 Międzynarodowym Rokiem Astronomii. Całoroczny program edukacyjny zaplanowano z okazji 400 rocznicy pierwszych obserwacji astronomicznych wykonanych przez włoskiego uczonego Galileo Galilei, zwanego Galileuszem, za pomocą własnoręcznie zbudowanej lunety.
Komitet Obchodów Międzynarodowego Roku Astronomii przygotował między innymi projekt Galileoskop, polegający na wyprodukowaniu przy pomocy naukowców i filantropów około miliona niedrogich, dobrej jakości lunet, konstrukcją przypominających oryginalną lunetę Galileusza. Dzięki temu uczniowie na całym świecie będą mogli, naśladując Galileusza, własnoręcznie wykonać obserwacje, które legły u podstaw współczesnej astronomii i fizyki, zgodnie z hasłem Międzynarodowego Roku Astronomii "Odkryj swój Wszechświat!".
A co ciekawego zdarzy się na niebie w tym tygodniu?
 |
Wraz z początkiem lipca kończy się dobry okres wieczornej widoczności planet i Księżyca. Skutkuje to tym, że Księżyc przez ponad tydzień po nowiu , który miał miejsce w niedzielę 11 lipca wieczorem będzie widoczny słabo.
Powodem jest niekorzystne nachylenie ekliptyki (czyli drogi Słońca. po niebie, oznaczonej zieloną linia) w letnie i jesienne wieczory. Dodatkowo Srebrny Glob znajduje się pod nią i tym samym wieczorem jest bardzo nisko nad horyzontem, zachodzac niewiele po zmierzchu (dzisiaj 40 minut po Słońcu, w niedzielę - 2,5 godziny po Słońcu mimo fazy ponad 50%). To wszystko spowoduje, że w miarę łatwo Księżyc będzie widoczny dopiero w drugiej połowie tygodnia. Jednak już jutro można próbować odnaleźć go pod Wenus. Lecz nie będzie to takie proste, ponieważ pół godziny po zachodzie Słońca (na tą porę jest wykonana mapka) planeta będzie znajdowała się nieco ponad 8° nad widnokręgiem, zaś Księżyc w fazie 13% będzie jeszcze około 5,5 stopnia niżej. Łatwiejszy do odnalezienia Księżyc będzie w czwartek 15 lipca, gdyż o tej samej porze znajdował się będzie prawie 13° nad horyzotem. Jednocześnie jego faza wzrośnie do 22% i oddali się on od Wenus na ponad 10°. Tego samego dnia Księżyc przejdzie pod Marsem. Również w odległości 5,5 stopnia. Widoczne wieczorem planety będą już całkiem blisko siebie i pod koniec tygodnia odległość Wenus do Marsa zmniejszy się do 14°, natomiast odległość Mars - Saturn będzie wynosić niecałe 7°. Jasności, średnice tarcz i fazy planet będą następujące: Wenus - jasność -4,1 magnitudo, średnica 18", faza 63%; Mars: jasność +1,4 mag, średnica 5", faza 92%; Saturn - odpowiednio +1,1 wielkości gwiazdowej, 17" i 100%. Maksymalna elongacja Tytana (wschodnia) wypada w tym tygodniu w piątek 16 lipca.
Mapka pokazuje położenie Wenus, Marsa i Saturna widoczne ze środkowej Polski. Dla innych miejsc w kraju podany czas może się różnić ponad 20 minut.
| Mapkę w programie GIMP (www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu StarryNight (www.starrynighteducation.com) opracował Ariel Majcher.
|
 | Warunki widoczności planet opisałem pod pierwszym obrazkiem, dlatego tutaj tylko dodam, że w drugiej części tygodnia Księżyc odwiedzi gwiazdozbiór Panny, który jest tak duży, że Księżyc pozostanie w nim aż do niedzieli.
W piątek 16 lipca faza Srebrnego Globu wzrośnie już do 32%, a wieczorem odnajdziemy go 8° pod Saturnem. Sobota i niedziela zastaną Księżyc w sąsiedztwie Spiki - najjaśniejszej gwiazdy konstelacji. 17 lipca Srebrny Glob będzie się znajdował 7,5 stopnia od wspomnianej gwiazdy, zaś dobę później też 7,5 stopnia, lecz po stronie wschodniej.
Mapka pokazuje położenie Księżyca, Wenus, Saturna i Marsa widoczne ze środkowej Polski. Dla innych miejsc w kraju podany czas może się różnić ponad 20 minut.
| Mapkę w programie GIMP (www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu StarryNight (www.starrynighteducation.com) opracował Ariel Majcher.
|
 |
Jowisz z Uranem pojawiaja sie coraz wczesniej nad wschodnim horyzotnem i widoczne są coraz lepiej. Planety oddalają się od siebie i pod koniec tygodnia dystans między nimi zwiększy się do 2° i 44'. Jowisz świeci obecnie z jasnością -2,6 magnitudo, a jego tarcza ma już prawie 44 sekundy kątowe średnicy. W przypadku Urana jaśność osiągnie wartość 5,8 wielkości gwiazdowej. Do niedzieli 18 lipca z Polski będą widoczne następujące zjawiska w układzie księżyców galileuszowych: - 15 lipca, godz. 1:37 koniec zakrycia Europy przez Jowisza,
- 15/16 lipca od wschodu Jowisza Ganimedes na tarczy planety,
- 16 lipca, godz. 2:06 zejście Ganimedesa z tarczy,
- 17 lipca, godz. 1:54 wejście Io w cień planety (poczatek zaćmienia),
- 17/18 lipca od wschodu Jowisza cień Io na tarczy planety,
- 18 lipca, godz. 0:20 wejście Io na tarczę planety,
- 18 lipca, godz. 1:17 zejście cienia Io z tarczy Jowisza,
- 18 lipca, godz. 2:34 zejście Io z tarczy Jowisza.
Mapka pokazuje położenie Jowisza i Urana, widoczne ze środkowej Polski. Dla innych miejsc w kraju podany czas może się różnić ponad 20 minut.
| Mapkę w programie GIMP (www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu StarryNight (www.starrynighteducation.com) opracował Ariel Majcher.
|
|
|
|
|
