FRSE  ERKiI MEN 


Kilka pomysłów na ciekawe doświadczenia i pomiary zjawisk doskonale znanych z codziennego życia...
Jeśli korzystają Państwo w czasie zajęć szkolnych z naszych materiałów, prosimy o przeprowadzenie, opracowanie i przesłanie nam wyników specjalnej ankiety pozwalającej ocenić przydatność naszych propozycji. Bardzo interesuje nas opinia Państwa i Państwa uczniów!
Jeśli mają Państwo pytania czy wątpliwości, proszę kontaktować się z nami korzystając z adresu This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. .

Nasze propozycje:

Bazgracz czyli maszyna do bazgrania

robot Żuczek - zrób go sam!

Jaki właściwie kolor ma chlorofil?

Zdalnie sterowane doświadczenie - prawo Ohma przez internet

Modelowanie zakrzywionej czasoprzestrzeni

Mieszacz barw

Waga tensometryczna z ołówka
Rozłóż zabawkę i przekonaj się jak działa

Dynamo, czyli magnetyczna latarka

Jak samemu zmierzyć prędkość światła

Refrakcja, czyli giętkie swiatło

Prosty model prądnicy
Grające rurki

Wyznaczanie współczynnika załamania wody

Fizyka dla małych i dużych - proste zabawki fiyczne

Dlaczego samolot lata - doświadczenie w tunelu aerodynamicznym

Eureka! Światło jest falą! Domowe laboratorium optyki laserowej

Proste modele silnika elektrycznego

Zdalnie sterowane laboratorium fizyczne - fizyka klasyczna

Domowy spektroskop

Różne źródła światła mają różne widma

Filmy poklatkowe

Spadek swobodny - pomiar przyspieszenia ziemskiego

Camera Obscura

Gnomon czyli zegar słoneczny
 
 

Dynamo, czyli magnetyczna latarka!
Email


 

Dynamo, czyli "magnetyczna latarka"

 

Krzysztof Pawłowski
Centrum Fizyki Teoretycznej PAN
Warszawa


Prawa Faradaya? Oj..  ”Relacja pomiędzy zmianą wartości strumienia magnetycznego przechodzącego przez...”, „Uczeń ma znać TREŚĆ definicji...”. Przedstawiamy pomysł jak pogodzić wymagania programowe z efektywnym nauczeniem odwiecznej zmory uczniów – jednym z praw Maxwella. Oczywiście receptą jest proste i efektowne doświadczenie. Tym razem pokażemy jak samemu zbudować migającą latarkę alias rowerowe dynamo.


magnetyczna latarka  dziala 




Magnetyczna latarka


 
Program nauczania - szkoła ponadgimnazjalna
Podstawa programowa: Elektryczność i magnetyzm.
Temat lekcji: Prawo Faradaya. Prądnica.

 
 

Kliknij, by czytać dalej: dynamo, czyli magnetyczna latarka!

Jak "domową" metodą wyznaczyć prędkość światła?!
Email


 

 Koło Naukowe Fizyków Jak to działa   Wydział Fizyki PW

Jak "domowymi" metodami wyznaczyć prędkość światła?


 

mgr inż. Tomasz Karol Pietrzak
Koło Naukowe Fizyków
przy Politechnice Warszawskiej

Festiwal Nauki "Jak to działa"

Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiej



zdjęcia: Ania Sułkowska

Prędkość światła jak też i sama jego natura, przez długie wieki były nieodkrytą tajemnicą. Pomysł pomiaru prędkości światła sięga co najmniej czasów Galileusza (XVI w.). Pierwszą szacunkową wartość prędkości światła podał w 1676 Ole Rømer, jednak wiarygodny i dokładny pomiar tej stałej fizycznej wykonali dopiero pod koniec XIX w. Edward Morley i Albert Michelson. W tym doświadczeniu, które każdy może zrobić w domu, zmierzysz ile wynosi prędkość światła. Nie wierzysz? Przeczytaj!

Ostrzeżenie_1 
Ostrzeżenie!

Dzieci mogą wykonywać zaproponowane przez nas doświadczenie wyłącznie pod opieką osób dorosłych. Nieprawidłowa obsługa kuchenki mikrofalowej może prowadzić do zadymienia pomieszczenia, zaprószenia ognia lub uszkodzenia urządzenia. Wyjmowane z kuchenki rodzynki są gorące i mogą stać się przyczyną poparzenia!


 
Ostrzeżenie_2 


rodzynki i linija


Jak zmierzyć prędkość światła?



 
Podstawa Programowa/Przedmioty:
Fizyka Etap III: 7.11
Fizyka Etap IV:
10.2

Kliknij, by czytać dalej: jak "domową" metodą wyznaczyć prędkość światła?!

Refrakcja, czyli giętkie światło
Email


 

IAY09

 

Refrakcja, czyli "giętkie światło"

 

Krzysztof Pawłowski
Centrum Fizyki Teoretycznej PAN
Warszawa


Czy jesteśmy w stanie na lekcji fizyki w sposób efektowny pokazać odbicie i załamanie światła? Czy lekcja o podstawowych własnościach światła musi być nudnym wywodem na tablicy, które zostanie w pamięci uczniów tylko do czasu najbliższej klasówki? Prezentujemy bardzo widowiskowe i nieintuicyjne doświadczenie, które pozwala na zmierzenie prawa Snella, wyjaśnia czemu widzimy zachodzące Słońce, mimo że w rzeczywistości jest ono poniżej horyzontu oraz jak powstają miraże. Czas przygotowania – ok. 20 min. (na 4 godziny przed lekcją!), koszt ok. 10 zł.



 
Program nauczania/Przedmioty:
Gimanzjum: Rozchodzenie światła – zjawiska odbicia i załamania.
Liceum: Światło i jego rola w przyrodzie – odbicie i załamanie. Laser i jego zastosowania.

 

Kliknij, by czytać dalej: refrakcja, czyli giętkie światło

Prosty model prądnicy
Email


 

Prosty model prądnicy

  Grzegorz F. Wojewoda
I Liceum Ogólnokształcące
Bydgoszcz, Polska


Bardzo często uczniowie mają problemy ze zrozumieniem zjawisk związanych z indukcją elektromagnetyczną. A jednocześnie prąd płynący w domowych sieciach elektrycznych jest prądem indukcyjnym. Aby pomóc uczniom lepiej zrozumieć fizyczne podstawy działania generatorów prądu w elektrowniach proponuję zbudowanie prostego modelu prądnicy z wirującym magnesem.
 

 

Prosty model prądnicy


 
Program nauczania/Przedmioty:
Gimnazjum
Podstawa programowa: Zjawisko indukcji elektromagnetycznej
temat lekcji: Wytwarzanie i przesyłanie energii elektrycznej

Szkoła ponadgimnazjalna
Podstawa programowa: Indukcja elektromagnetyczna
Temat lekcji: Prądnica

 

Kliknij, by czytać dalej: prosty model prądnicy

Skąd się biorą dźwięki?
Email


 

GRAJĄCE RURKI

 

Krzysztof Pawłowski
Centrum Fizyki Teoretycznej PAN
Warszawa

Julia Budziszewska
Wydział Biologii UW
Warszawa



Chcesz wiedzieć jak działają organy? Dzięki temu doświadczeniu możesz to łatwo sprawdzić. Eksperyment jest zarówno barwną ilustracją do lekcji o akustyce jak i ciekawą zabawką zachwycającą najmłodszych. Czas przygotowania – ok. 40 min, koszt około 10 zł.

palm pipes


Dziękujemy za inspirację Hisa Eksperimentov (http://www.h-e.si/)

Google, zapytany o 'palm pipe music' znajduje wiele stron internetowych w języku angielskim. Przed wykorzystaniem melodii warto sprawdzić tonację. Z nieznanych nam powodów  na amerykańskich stronach internetowych jest mnóstwo melodii "na rurki" w tonacji f-dur. Nasze melodie i instrumenty przygotowane są dla utworów w tonacji c-dur.


Grające rurki
Melodie


 
Program nauczania/Przedmioty:
Szkoła podstawowa (klasy IV-VI)
Podstawa programowa: przyroda - podstawowe zjawiska akustyczne
muzyka - obserwacje i tworzenie świata dźwięku
Gimnazjum
Podstawa programowa: fizyka - fale dźwiękowe
muzyka - wiedza niezbędna do rozumienia muzyki
temat: akustyka
skąd się bierze dźwięk?

 

Kliknij, by czytać dalej: skąd się biorą dźwięki?

Wyznaczanie wartości współczynnika załamania wody
Email


 

Wyznaczanie współczynnika załamania światła w wodzie

  Grzegorz F. Wojewoda

 

I Liceum Ogólnokształcące

 

Bydgoszcz, Polska

Jest dobrze! Nareszcie można sprawdzić doświadczalnie wartości współczynników załamania podawanych w podręcznikach i zbiorach zadań!
Oby tylko naszym uczniom chciało się to zrobić. Mamy nadzieję, że tak. W tym celu przygotowaliśmy dwa ćwiczenia pozwalające samodzielnie uczniom wyznaczyć wartość współczynnika załamania za pomocą siatki dyfrakcyjnej oraz za pomocą polaryzatora.

Uwaga!
Prosimy nie kierować światła laserowego w kierunku oczu!
Istnieje niebezpieczeństwo trwałego uszkodzenia wzroku!

 

Wyznaczanie wartości współczynnika załamania wody


Program nauczania

Szkoła ponadgimnazjalna
Podstawa programowa: Światło i jego rola w przyrodzie. Interferencja i dyfrakcja. Polaryzacja światła.

Tematy lekcji: Badanie zjawiska dyfrakcji i interferencji
 Zjawisko polaryzacji

Kliknij, by czytać dalej: wyznaczanie wartości współczynnika załamania wody

Fizyka dla małych i dużych - proste zabawki fizyczne!!!
Email


 

Fizyka dla małych i dużych - baw się z nami!


  Arvind Gupta
ArvindGuptaToys, Indie

 

  Witek Chmielowiec, Tomek Chodukowski, Mirek Hardej, Kasia Małek,
Krzysiek Pawłowski, Małgorzata Siudek, Tomek Sowiński
Centrum Fizyki Teoretycznej PAN
Warszawa

  Marta Okoń
XXVII Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Czackiego w Warszawie

  Ariel Majcher, Marek Pawłowski
Fizyczna Piaskownica
i Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana
Świerk

  Dorota Kołakowska
Szkoła Podstawowa nr 115 w Warszawie


 Polecamy zabawki, które pozwolą samemu przekonać się jak działają prawa przyrody. Z pozoru to "magiczne sztuczki", ale nie ma w nich nic magicznego. Jest to także propozycja do wykorzystania na lekcjach przyrody w szkołach, tym bardziej że nasze zabawki nie wymagają żadnego szczególnego wyposażenia.

 Dzięki rozwojowi technologii można nawet mówić o prawdziwej rewolucji, jeśli chodzi o domowe i szkolne eksperymentowanie. Przydatne elementy, magnesy neodymowe, rurki miedziane, drut nawojowy, można kupić na Allegro albo w sklepach internetowych, które łatwo odszukać za pośrednictwem Google.

  Większość pomysłów zabawek pochodzi ze strony internetowej dr. Arwinda Gupty,  Toys From Trash. Wyjaśnienia i opisy w języku polskim przygotowali współpracownicy Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana a także zaprzyjaźnieni nauczyciele, którzy prezentowali zabawki na Piknikach Naukowych począwszy od 2008 roku. Liczymy że te proste pomysły zainspirują Was do własnych poszukiwań!

 Wszystkie zabawki zostały przez nas sprawdzone i są bezpieczne, ale ich wykonanie zawsze wymaga nadzoru osoby dorosłej, ze względu na nożyczki i inne narzędzia pomocne przy pracy.
Aby pobrać opis zabawki kliknij na obrazek poniżej.


 

 

Ładunki, magnesy i prąd

   
silnik elektryczny  lewitujące magnesy
   
prądnica elektryczny żuraw
 snopek  
 magiczny snopek  magnetyczna latarka
 
 Skacząca żabka

Powietrze, woda, ciśnienie, dźwięk...

   
 pompka  magiczna piłeczka
   
podnośnik pneumatyczny grające rurki - opis i nutki
   
 poduszkowiec   rakieta
 
 samochód na powietrze

Proste zabawki mechaniczne....

   
 skacząca "fasolka"  magiczna, powracająca puszka

Światło...


   
Galileoskop - luneta dla każdego  domowy spektroskop
   
 peryskop  kalejdoskop
 
 komórka i pilot do telewizora, czyli doświadczenia z promieniowaniem podczerwonym  

Fizyk w kinie...

   
zoetrop, czyli starożytne kino
ruchome obrazki
 
 stroboskopowe kino

Zabawki z papieru, kartonu i styropianu

   
 prom kosmiczny NASA  fleksagon, czyli co można zrobić z kartki papieru...
   
 wiropłatowiec
 deltopłat
 
 samolot
 
 

Dlaczego samolot lata - doświadczenie w tunelu aerodynamicznym
Email


 

Dlaczego samolot lata?

Mirosław Hardej
Centrum Fizyki Teoretycznej PAN
Warszawa, Polska

 Elżbieta Hardej
IV LO im. A. Mickiewicza
Warszawa, Polska


Autorzy dziękują projektowi LivePhoto Physics, a szczególnie autorowi filmu, profesorowi Robertowi Teese z Rochester Institute of Technology , za zezwolenie na wykorzystanie filmu wideo na którym opiera się niniejsze ćwiczenie.

Prawie każdy powie, że odpowiedzią na pytanie „dlaczego samolot lata?” jest specjalny kształt skrzydła, dokładnie jego przekroju poprzecznego – profilu. Bardziej wtajemniczeni wiedzą, że ma to związek z prawem Bernoulliego. Jednak część z nich indagowana dalej powie, że ma to coś wspólnego z różnicą ciśnień, ale nie powiedzą nic więcej. Jak więc wyjaśnić fenomen latających samolotów?

Przede wszystkim należy zapytać jakie siły działają na samolot lecący na stałej wysokości ze stałą prędkością. I zasada dynamiki Newtona mówi, że na ciało pozostające w spoczynku, lub poruszające się ruchem jednostajnym nie działają żadne siły, bądź siły się równoważą. Zatem w poziomie na samolot działa siła oporu powietrza oraz siła ciągu silnika/silników i siły te równoważą się. W pionie natomiast działa siła grawitacji skierowana pionowo w dół. Ponieważ samolot nie spada to siła ta musi być równoważona siłą działającą pionowo w górę. Siła ta nazywa się siłą nośną . Siła ta pochodzi z różnicy ciśnień nad i pod skrzydłem.

Skąd ta różnica ciśnień?

Odpowiedzią na to pytanie jest Prawo Bernoulliego, które wiąże prędkość przepływu płynu z jego ciśnieniem.

 
Dlaczego samolot lata?


Program nauczania/Przedmioty:
Szkoła ponadgimnazjalna
Podstawa programowa: S I.7 zjawiska hydrostatyczne
i aerostatyczne oraz ich zastosowania
Treści nauczania: T 2
Temat: Prawo Bernoulliego

Kliknij, by czytać dalej: dlaczego samolot lata - doświadczenie w tunelu aerodynamicznym